Category

Verhalen

De kracht van direct contact

Toen Frits Harmsen vijftien jaar geleden begon als vertegenwoordiger van Ymere bij NV Zeedijk, rolde hij er min of meer vanzelf in. Zijn voorganger droeg het aandeelhouderschap over en daarmee ook de verantwoordelijkheid om namens de woningcorporatie mee te kijken naar het functioneren van de organisatie. Professioneel gezien was het helder: als aandeelhouder let je op de continuïteit, stel je financiële vragen en bewaak je het belang van de organisatie die je vertegenwoordigt. Maar al snel merkte hij dat zijn betrokkenheid verder ging dan dat.

Frits Harmsen, Treasurer bij woningcorporatie Ymere en sinds vijftien jaar aandeelhouder van N.V. Zeedijk namens de organisatie: “Een leefbare straat ontstaat niet vanzelf. Daar moet je elke dag opnieuw aan werken.”

Want NV Zeedijk is meer dan een vennootschap met aandeelhouders. Het is een organisatie die een stuk stad heeft veranderd. Waar ooit criminaliteit en verloedering het straatbeeld bepaalden, ontstond langzaam een buurt waar mensen graag wonen, werken en doorheen lopen. Voor Harmsen werd het volgen van dat proces iets waar hij met oprechte interesse naar keek.

Concreet

Wat hem vooral opvalt, is hoe concreet het werk van de organisatie soms is. Het kan gaan om grote investeringen in panden, maar net zo goed om kleine dingen die het verschil maken: snel graffiti verwijderen, huurders aanspreken, ondernemers betrekken bij de straat. Juist dat directe contact zoals het kennen van de huurders en het snel kunnen handelen, ziet hij als een van de sterke kanten van een relatief kleine organisatie.

Tegelijkertijd ziet hij ook de uitdagingen van deze tijd. De vastgoedprijzen zijn enorm gestegen en het wordt steeds moeilijker om panden aan te kopen. Soms wint het geld dat minder goede bedoelingen heeft het simpelweg van partijen die de buurt willen verbeteren.

Kracht

Toch blijft zijn overtuiging eenvoudig. Zoals woningcorporaties al meer dan een eeuw bouwen en verhuren om buurten leefbaar te houden, zo ligt ook voor N.V. Zeedijk de kracht in het blijven doen waar ze ooit voor is opgericht: zorgen dat de binnenstad een plek blijft waar mensen komen en ook prettig kunnen leven.

 

 

Paradijsvogel van de Zeedijk

Er zijn ochtenden waarop hij langs de wasserette op de Nieuwmarkt loopt en mannen met hun kinderen in de rij ziet staan. Geen wasmachine. Wel een baan. Soms een scheiding. Soms een nieuw begin.

Hij noemt zichzelf een paradijsvogel. Maar hij ziet ook de tragiek die zich tussen de gevels afspeelt.

Basten, Rijksambtenaar en betrokken buurtbewoner: “Je moet hier wel heel extreem gedrag vertonen wil je buiten de boot vallen.”

Sinds 2012 woont Basten Quaedvlieg in een studio van NV Zeedijk. Een eerder aangeboden hoekwoning wees hij af. Te veel geluid. “Een klankkast,” noemt hij het nog steeds. Zijn huidige woning voelde meteen anders. Rustiger. Hier geen schreeuwende toeristen, maar, zoals hij het zelf omschrijft: “hoerenlopers die geen kabaal maken.” Een verrassend rustige vorm van stadsdrukte.

Thuis

Wat hij aantrof was een kale ruimte van ruw beton. Zijn vader reisde vanuit Heerlen naar Amsterdam om zeven dagen lang te helpen stucen en schilderen. Samen maakten ze er een thuis van.

In de jaren daarna leerde hij niet alleen zijn woning kennen, maar ook de buurt. Juist tijdens de coronaperiode ontstond er onverwacht iets menselijks tussen bewoners, ondernemers en vaste gezichten op straat. De bloemist in de Warmoesstraat. De bakker. De viswinkel. De wasserette op de Monnikenstraat. In een buurt die normaal gesproken nooit stilstaat, ontstond ineens ruimte voor gesprekken, herkenning en contact.

Dagelijkse realiteit

Basten ziet zichzelf niet meer weggaan. Omdat deze buurt hem verdraagt zoals hij is. Omdat diversiteit hier geen marketingwoord is maar dagelijkse realiteit. En omdat hij hoopt dat NV Zeedijk blijft doen wat ze moet doen: panden aankopen, renoveren, betaalbaar houden. Met respect voor de historische context en oog voor de mensen die hier leven. “Dit is geen Oud-Zuid,” zegt hij. En dat is precies de bedoeling.

 

De ziel van de Zeedijk

Amélie Strens – Stadsdeelvoorzitter Centrum Quote: “Je beschermt je stad.”

Wat gebeurt er met een straat als niemand zich er écht verantwoordelijk voor voelt? Voor Amélie Strens is dat geen abstracte vraag. Als stadsdeelvoorzitter van Centrum kijkt zij dagelijks naar de binnenstad: naar toerisme, naar ondermijning, naar verandering en veiligheid. Naar alles wat schuurt en verschuift. Maar op de Zeedijk ziet ze iets anders. Daar ziet ze eigenaarschap.

Niet alleen juridisch. Menselijk.

Ze leerde de NV Zeedijk kennen als samenwerkingspartner. Wat haar direct opviel: dit is geen vastgoedpartij op afstand. “Bijna als een buurtbewoner,” zegt ze. De panden zijn geen cijfers in een portefeuille, maar schakels in een straat die in balans moet blijven. Wie komt erin? Wat voegt iemand toe? Hoe blijft diversiteit behouden?

Amélie Strens – Stadsdeelvoorzitter Centrum Quote: “Je beschermt je stad.”

Amélie Strens, Stadsdeelvoorzitter Centrum: “Je beschermt je stad.”

En precies daar ligt volgens haar de unieke kracht. Waar de gemeente vastzit aan bestemmingsplannen, kan de NV sturen op karakter. “Ik kan horeca toestaan, maar niet bepalen welk restaurant erin komt. De NV kan dat wél.”

Lange adem

In haar eerste jaren zag ze vooral de achterkant: de traagheid van transformatie, ingewikkelde contracten, hoge renovatiekosten, gesprekken over maatschappelijke huur en rendement. Verandering blijkt geen sprint maar een lange adem.

Toch ziet ze ook hoe de straat veerkracht toont. Tijdens de Hartjesdagen deden voor het eerst alle Chinese ondernemers mee. “Dan voel je: hier groeit iets.”

Menselijk

Wat ze bewondert, is de menselijke manier van werken. Huurders die niet alleen contracten zijn, maar mensen. Tegelijkertijd ziet ze ruimte voor verdere professionalisering. Meer vastlegging, meer scherpte. Niet om het karakter te verliezen, maar om het te beschermen. En nog meer transformatie voor het gebied mogelijk te maken.

Want dat is uiteindelijk de opdracht, zegt ze: niet enkel toeristen indammen, maar je stad beschermen. Koesteren wat de ziel vormt.

En op de Zeedijk, vindt ze, gebeurt dat elke dag.

Getuige van een transformatie

Wie in 1978 als student neerstreek aan de Oudezijds Achterburgwal, trof een andere binnenstad dan vandaag. Geen vanzelfsprekende leefbaarheid, geen gemengde plint, geen gevoel van rust. Bert Nap maakte het van dichtbij mee. Hij bleef. En zag hoe een buurt die ooit als ghetto werd bestempeld, langzaam veranderde in een straat waar weer gewoond en gewandeld kan worden.

In die transformatie speelde NV Zeedijk volgens hem een cruciale rol. “Ze zitten bij elk gesprek over de buurt,” zegt hij. Niet op afstand, maar zichtbaar en aanspreekbaar. Voor veel bewoners is de organisatie onlosmakelijk verbonden met een gezicht, een stem, een aanwezigheid in de straat.

Bert Nap, buurtbewoner sinds 1978, voormalig hoofdredacteur van de buurtkrant en vaste stem in het binnenstadsgesprek: “Je hebt hier niet het gevoel dat je met een instituut praat, maar met mensen.”

Wat hem vooral opvalt, is de manier waarop gesprekken worden gevoerd. Zonder politieke jas of institutionele afstand. “Je praat met mensen, niet met een systeem.” Dat maakt het mogelijk om vrijuit te spreken over wat schuurt en wat beter kan, zonder dat het meteen in kampdenken vervalt.

Geen vriendjespolitiek

Dat vertrouwen blijkt ook uit kleine, persoonlijke ervaringen. Toen zijn dochter zich inschreef voor een woning van NV Zeedijk, kreeg zij die niet. Ondanks zijn jarenlange betrokkenheid bij de buurt. “Daar was ik blij mee,” zegt hij. Geen vriendjespolitiek. Betrouwbaarheid boven alles.

Als voormalig hoofdredacteur van de buurtkrant en vaste deelnemer aan de tweewekelijkse buurtschouw kijkt Bert met een analytische blik naar de stad. Wat doet inrichting met gedrag? Wat gebeurt er als je geen schreeuwende plint hebt? Als je streng bent op vervuiling? “Een straat zonder politieke jas, maar met aandacht voor wat er écht gebeurt, maakt het verschil.”

Stad van bewoners

De grootste bedreiging ziet hij in de eenzijdige gerichtheid op snelle toeristische opbrengst. “Dan krijg je twintig keer dezelfde winkel.” Volgens hem draait de visie van NV Zeedijk dat perspectief om: niet een stad van bezoekers waar ook nog bewoners wonen, maar een stad van bewoners die bezoekers ontvangen.

Voor de toekomst ziet hij vooral een voorbeeldfunctie. Niet dat heel Amsterdam NV Zeedijk wordt, maar dat het model laat zien dat investeren in sociaal rendement en leefbaarheid werkt. Want een straat wordt niet leefbaar door bezit alleen.
Maar door betrokkenheid die zichtbaar blijft.