Een klein groepje Amsterdammers is vanochtend met de bus richting Kopenhagen vertrokken, naar het filmfestival Belief on screen. Hier is de documentaire Van verslaving naar verlossing genomineerd voor een prestigieuze Europese filmprijs. Vorig jaar december waren de Amsterdammers nog te zien in de documentaire van KRO-NCRV. Onder hen ook enkele mensen, die op de Zeedijk hebben gewoond. Dankzij een bijdrage van NZ Zeedijk kunnen drie deelnemers bij de prijsuitreiking in Kopenhagen aanwezig zijn.
Het groepje Amsterdammers dat vanochtend met de bus naar Kopenhagen is vertrokken. Met tweede van rechts Zwanine Siedenburg en derde van rechts Truus Oldenburg. Tweede van links staat Feben.
NV Zeedijk sponsort deze reis naar Denemarken voor Truus, Feben en Peter uit de documentaire. Zonder deze bijdrage konden zij niet bij de vertoning en prijsuitreiking in Kopenhagen zijn. In de documentaire vertellen zij over hun leven en ervaringen in het Wallengebied. Zo is bijvoorbeeld ook Truus Oldenburg te zien, die op haar veertiende achter een raam op de Zeedijk belandde en later “junkie first class” werd, zoals zij het zelf in de film noemt.
Uitnodiging paus
‘Van verslaving naar verlossing’ gaat over haar en zo’n twintig deelnemers en tien begeleiders. Zij reisden in november 2025 op uitnodiging van de paus naar Rome, met in hun kielzog een cameraploeg van KRO-NCRV. Deze pelgrimstocht werd georganiseerd door Drugspastoraat Amsterdam, dat zetelt aan de Oudezijds Voorburgwal en dat pastorale zorg verleent aan psychisch kwetsbare mensen en (ex) drugsverslaafden. De cameraploeg legde onder meer vast hoe de pelgrims door de Heilige Deur van de Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad gingen. Deze Heilige Deur staat symbool voor verlossing en een nieuw begin. De deelnemers vertellen wat dit voor hen betekent. Zo wordt ook Truus Oldenburg gevolgd. Inmiddels is zij 66 en heeft ze haar leven weer aardig op de rit, maar wanneer ze het moeilijk heeft kan ze terecht bij het Drugspastoraat Amsterdam.
Mystiek
Zwanine Siedenburg, straatpastor van het Drugspastoraat, begeleidde de mensen die openhartig over hun drugsverleden of hun zware levens hebben verteld. Nu de documentaire kans maakt op een prijs, gaat ze weer met enkelen op stap. Muzikant en ex-drugsverslaafde Maxim Vlessing haakte op het laatste moment af, omdat de reis naar Kopenhagen toch te spannend voor hem was. Eerder nam het drugspastoraat ex-drugsverslaafden en psychisch kwetsbare mensen met de bus van vereniging Groengrijs mee naar Lourdes en binnenkort is er weer een reis naar bedevaartsplaats Banneux in België. Zwanine Siedenburg: “Bussen vol hebben we daar naartoe gebracht. Mensen zijn daarvan erg onder de indruk. Het zijn vaak psychisch kwetsbare mensen, die niks meer hebben. Geen vrienden of familie. Zij zoeken vaak hun heil bij religie, god of iets mystieks. De mystiek van Lourdes doet ook veel met ze.”
Heilige Deur
Het bezoek aan Rome was extra bijzonder, omdat de Heilige Deur in de Sint-Pietersbasiliek normaal gesproken één keer in de 25 jaar opengaat; alleen in een Jubeljaar. Dat was voor de groep een bijzondere gebeurtenis, met grote religieuze betekenis. Zwanine Siedenburg: “Als je daar doorheen gaat, vraag je je af wat je zonden waren, wat je voor anderen hebt betekend en waarom je al dan niet goed in je vel zit. Je stapt van je oude leven naar een nieuw leven. Daarna volgt vergeving.” Zoals Maxim het zegt in de film: “Ik heb zonden begaan in mijn leven en daar wil ik graag mee in het reine komen. Die Heilige Deur is een keerpunt.”
Zwanine Siedenburg vindt het mooi dat de pelgrimstocht is gefilmd: “Wij willen graag naar buiten brengen wat wij hier in de binnenstad als Drugspastoraat Amsterdam doen en met de film meer draagvlak en begrip creëren voor deze mensen.”
Engel uit de hemel
In Rome ging het gezelschap op bezoek bij Antoine Bodar, die met ze in gesprek ging over de symboliek van de Heilige Deur. Ook ging de groep biechten. Zwanine: “De biecht bleek veel emotioneler te zijn dan die Heilige Deur, want dat ging allemaal vrij snel en er gebeurde niet zoveel bij deze deur. Er daalde geen engel uit de hemel neer en er waren ook geen oogverblindende lichtstralen.” Op het grote Sint-Pietersplein spraken ze een gebed uit en vervolgens gingen ze naar een pizzeria. Zwanine: “Ik heb daar Helma Snelooper, een verpleegkundige die als begeleider mee was, gevraagd iets te doen. Zij zong toen een eigen gedicht. Dat kwam bij iedereen enorm binnen; iedereen werd emotioneel. Daar in die pizzeria beseften ze – met terugwerkende kracht – wat voor bijzonder moment ze hadden beleefd, omdat die deur altijd gesloten is en nu wel voor hen open stond.”
Internationaal publiek
Gezamenlijk hebben ze de uitzending in december 2025 op televisie gezien. Nu krijgt hun pelgrimstocht een vervolg dankzij de nominatie op het filmfestival. Zonder de bijdrage van NV Zeedijk hadden Truus, Feben en Peter de reis naar Kopenhagen niet kunnen maken. Zij wonen nu het 21e filmfestival voor religieuze en ethische televisie- en online programma’s bij. Vrijdag 25 september wordt in het Deens Film Instituut de film Van verslaving naar verlossing gedraaid voor een internationaal publiek. ’s Avonds wordt bekend welk van de 18 genomineerde, Europese films in de prijzen vallen. Er zijn drie prijzen: een voor de beste film, een publieksprijs en een speciale prijs voor Innovatie en Creativiteit.
Foto vanuit de Groengrijs-bus, met links voor Zwanine Siedenburg en rechts Peter.
Filmfestival ‘Belief on screen’ wordt eens in de drie jaar gehouden in telkens een ander Europees land. Het is voor filmmakers, producers van publieke en private televisiezenders en online platforms, die verantwoordelijk zijn voor spirituele, ethische of religieuze programma’s. Het festival wil hiermee films aanmoedigen, die gedachten, discussies en uitwisseling van ideeën over religie en ethiek op de kaart zetten.
Het Drugspastoraat Amsterdam (DPA) is een stichting die pastorale zorg verleent aan mensen die in hun leven zijn of waren vastgelopen door drugsgebruik of in drugsgebruik. Het Drugspastoraat biedt vanuit de christelijke traditie antwoord op de zingevingsvragen, die deze situatie bij de mensen die erin verkeren oproept. Met name is het Drugspastoraat er voor mensen die (door of vanwege hun druggebruik) geen sociaal of maatschappelijk netwerk hebben of daar moeilijk aansluiting bij kunnen houden. Het Drugspastoraat organiseert ontmoetingen rond geloof en zingeving.
